Historia - Stulecie niepokoju

Po śmierci Ferdynanda kraj, zubożony utratą w latach 1811-25 większości amerykańskich kolonii, przeżył kolejną wojnę domową pomiędzy zwolennikami córki Ferdynanda, Izabeli II i królewskiego brata Karola. „Wojna Karlistowska" (1833-39) wywołana przez zwolenników klerykalnego absolutyzmu przeciw liberałom popierającym regentkę, królową-wdowę Marię Krystynę, podzieliła głęboko Hiszpanię, która od tego momentu stała się widownią nieustannych zmian wewnętrznych i następujących po sobie dyktatur. W 1854 r. wybuchła liberalna rewolucja, w wyniku której rządy objęła partia unionistów, opowiadających się za monarchią konstytucyjną. Nastąpił okres przyspieszonego rozwoju ekonomicznego. Ukształtowała się warstwa bogatej burżuazji w Madrycie, Bilbao, Barcelonie; powstawał przemysł, kopalnie, budowano koleje. 
Towarzyszyły temu wielkie skandale finansowe. Archaiczna struktura społeczna wsi powodowała w latach 1857-61 szereg buntów chłopskich i samorzutne parcelacje majątków obszarniczych. Wystąpienia te krwawo tłumiło wojsko. Po rewoltach, zmianach władców, po powstaniu (1873) i obaleniu w rok później pierwszej republiki, po II wojnie karlistowskiej (1872-76) na tron wstąpił Alfons XII rządzący w oparciu o konserwatywne siły ziemiańskie oraz liberalne mieszczaństwo. Koniec wieku przyniósł dalszy rozwój przemysłu i handlu, i wiążące się z tym zwiększanie liczebności klasy robotniczej, organizującej się w partie (Partia Socjalistyczna od 1879) i związki zawodowe (od 1888). W wojnie ze Stanami Zjednoczonymi (1898) Hiszpania straciła ostatnie kolonie (Kuba, Puerto Rico, Filipiny). Szok spowodowany tą klęską przyczynił się do ukształtowania nowych idei społecznych, politycznych i artystycznych; wiąże się z tym działalność intelektualistów „pokolenia 98", którzy głęboko naznaczyli dorobek hiszpańskiej sztuki i filozofii XX w. 
Hiszpania weszła bowiem w XX w. jako kraj zacofany, biedny i pozbawiony, perspektyw. Na wsi, gdzie mieszkała większość ludności, panowała nędza, analfabetyzm (60 proc. chłopów), 40 proc. ziemi należało do kleru, drugie tyle — do latyfundystów. Neutralność w czasie I wojny światowej polepszyła sytuację ekonomiczną przez wzrost zapotrzebowania na hiszpańskie surowce. Próba zdobycia kolonii w Maroku skończyła się klęską (1921) i wywołała w kraju nowe niepokoje, pogłębione narastającą falą wystąpień robotniczych, strajków, a nawet powstań zbrojnych. Powstałą sytuację próbował siłą opanować gen. Miguel Primo de Rivera, dyktator w latach 1923-30. W 1931 r. w wyniku zwycięstwa republikanów w wyborach municypalnych, król Alfons XIII opuścił kraj i Hiszpania po raz drugi została republiką.

Nasze Serwisy

  • www.Szwajcaria.biz.pl
  • www.Moja-Holandia.pl

Nasi Partnerzy