Andaluzja

Literatura i sztuka tak spopularyzowały ten region, że dla wielu cudzoziemców to jest właśnie Hiszpania: upalna, kolorowa, egzotyczna. W istocie Andaluzja, kraina rozległa i różnorodna, ma odrębne, wyraźnie zarysowane oblicze.
Północ zajmują góry Sierra Morena, 570-kilometrowy łańcuch ciągnący się od pasma Sierra de Alcaraz w prowincji Albacete po Algarve na południu Portugalii. Niewysokie (1500-1800 m npm.), we wschodniej części opadają urwiście ku dolinie Gwadalkiwiru. Z północy na południe przecina je głęboki wąwóz Despenaperros, którym prowadzi główny szlak z Kastylii do Andaluzji. Na wschód od przełęczy, w prowincji Jaen mieszkańcy żyją głównie z hodowli, uprawy drzew oliwnych i eksploatacji lasów. Na zachód, w prowincji Cordoba, w dolinach rzecznych rozwinęło się wydobycie ołowiu i rzadkich metali oraz niewielkie górnictwo węglowe. Dalej ku zachodowi góry obniżają się, a ich łańcuchy rozszerzają, zajmując północ prowincji Sevilla i Huelva. Tu są największe kopalnie miedzi, zabarwiającej na czerwono wody Rio Tinto i Odiel.
Dolina Gwadalkiwiru na południe od gór była niegdyś cieśniną morską łączącą Atlantyk z Morzem Śródziemnym. Glebę tworzą tu żyzne osady rzeczne. Płaska, nisko położona dolina, jest najgęściej zaludnioną częścią Andaluzji i tu rozłożyły się najważniejsze miasta: Jaen, Kordoba, Sewilla, Jerez de la Frontera w rozległej delcie Gwadalkiwiru. Jest to kraina o wysokiej kulturze upraw: gaje oliwne i winnice na wschodzie, zboża i bawełna w pobliżu Oceanu Atlantyckiego.
Trójkąt między jerez de la Frontera, Sewillą i Luceną to ojczyzna flamenco, oryginalnej kultury ludowej, o pierwiastkach europejskich, afrykańskich i orientalnych, zaznaczającej się w stroju, muzyce, tańcu, zdobnictwie, architekturze i obyczaju mieszkańców, także innych regionów Andaluzji i Hiszpanii. Z tych okolic wywodzą się także najsławniejsze arystokratyczne rody Hiszpanii — Alba, Medinaceli, Medina Sidonia, Penaflor, Pefiaflorida, Osuna — władające kolosalnymi latyfundiami. Stosunki społeczne na zacofanej wsi andaluzyjskiej są skomplikowane i napięte. Natomiast w Kadyksie, najważniejszym porcie handlowym Andaluzji, przez wieki koncentrującym handel z Ameryką, już w XVII w. wytworzyła się warstwa bogatej burżuazji, która w XIX w. odegrała ważną rolę w dziejach liberalizacji życia politycznego Hiszpanii.
Wschód i południe Andaluzji wypełniają góry. Sierra Nevada, najwyższe pasmo kontynentalnej Hiszpanii, wznosi wiecznie ośnieżone wierzchołki nad doliną Genil, gdzie wśród żyznej vegi rozbudowała się Grenada. W stronę ujścia Gwadalkiwiru i Cieśniny Gibraltarskiej ciągną się niewysokie łańcuchy Serrania de Ronda, krainy pasterzy. Północny wschód Andaluzji jest jałowy i suchy, przypominający bardziej północną Afrykę, niż Europę. Wybrzeża Morza Śródziemnego i Atlantyku mają podzwrotnikowy klimat i bujną roślinność; rozłożyły się tu ogromne kąpieliska i ośrodki turystyczne.
Klimat Andaluzji jest gorący, zimy bezśnieżne i łagodne, lata długie i upalne. Warunki klimatyczne wywarły silny wpływ na osobowość i styl życia mieszkańców. Najdłużej ze wszystkich podlegali wpływom Arabów; są żywi, inteligentni, weseli i gwałtowni, a jednocześnie naznaczeni piętnem tragicznego smutku, tak wyraźnego w całej kulturze flamenco. życie w Andaluzji zwrócone jest raczej ku rozrywce niż pracy, a nigdzie indziej w Hiszpanii tradycyjne fiesty nie są tak żywiołowe, barwne i długotrwałe.
Andaluzja najwcześniej weszła w orbitę wpływów śródziemnomorskich. U ujścia Gwadalkiwiru już w III tysiącleciu pne. rozwijała się cywilizacja zwana „tartezyjską" (od miasta Tartesos wspomnianego w Biblii), a utożsamionego z późniejszym Gades (Kadyks) Fenicjan i Kartagińczyków. Rzymianie utworzyli prowincję Hispania Ulterior, później Baetica, ze stolicą w Cofania Patrica (okolica Kordoby). Po podboju arab. Andaluzja — zawdzięczająca swą nazwę Wandalom, którzy opanowali ją w V w. — stała się najważniejszą prowincją zachodniego kalifatu. Chrześcijanie zdobyli ją w XII-XIV w., z wyjątkiem emiratu Grenady, ostatniej reduty muzułmańskiej w Europie do 1492 r. Przez 200 dalszych lat Andaluzja była prowincją uprzywilejowaną, gdyż tu koncentrował się handel z Ameryką; rosły miasta, bogaciły się rody grandów królestwa i kupców, rozwijała sztuka. Skarbce katedr i kościołów gromadziły bogactwa wprost nieprawdopodobne. Nigdzie indziej w Hiszpanii wiara nie przybrała charakteru tak ostentacyjnego, nie objawia się w formach tak widowiskowych. Zdumiewa pogański wręcz kult obrazu i posągu. Podczas procesji Wielkiego Tygodnia i innych świąt obnoszone są po mieście pasos ukwiecone, obwieszone wotami i poprzedzane przez długie szeregi pokutników w szatach do ziemi, ze spiczastymi kapturami, orkiestry, wojsko i członków bractw w strojach pretorianów rzymskich. W dniach ferii bawią się przez całe noce tysiące ludzi, a doroczna pielgrzymka do sanktuarium Nuestra Senora del Rocio (prowincja Huelva) gromadzi na Zielone Świątki dziesiątki tysięcy wiernych.
Andaluzja jest prawdziwym rajem turystów. Spragnieni ciepłego morza i słońca mają do dyspozycji setki kilometrów plaż śródziemnomorskich i atlantyckich. Można łączyć tego samego dnia sporty zimowe w Sierra Nevada i kąpiel w morzu. Miasta pełne są najwspanialszych budowli zabytkowych, a ich muzea i kościoły wypełnione kolekcjami dzieł sztuki. Każda wieś i małe miasteczka, zwłaszcza na południu, zachwyca pięknem architektury, a podróż szlakiem „Białych wsi prowincji Kadyks" jest wędrówką przez świat naturalnego piękna przyrody, uszlachetnionego wielowiekową pracą człowieka.
Gdy wjeżdżamy w granice Andaluzji wzdłuż śródziemnomorskich wybrzeży, pierwszym miastem jakie napotykamy po minięciu skalistego i pustynnego przylądka Cabo de Gata jest ALMERIA - ok. 150 tys. mieszkańców, stolica prowincji. Biały, - zalany słońcem port nad zatoką, robi wrażenie oazy pośród pustyni czerwonawych i zielonkawych skał. I jest oazą istotnie: Sierra de Gador, Sierra de Alhamilla, Sierra de los Filabres są zupełnie bezwodne, puste, pozbawione roślinności. Filmowcy kręcą tu mnóstwo westernów w typowo „westernowym" pejzażu. Ufortyfikowana katedra na wzgórzu połączona z arab. alcazabą (zamek San Cristóbal) nie reprezentuje żadnego stylu; wybudowana w XVII wieku, służyła obronie mieszkańców przed napadami berberyjskich piratów.
Dalej na zachód ciągnie się Costa del Sol - Wybrzeże Słońca, najważniejszy obok Balearów i Costa Brava region turystyczny Hiszpanii. Jeszcze na początku lat 60-tych były to dzikie i niedostępne góry, spadające urwistymi zboczami ku morzu; w małych zatoczkach ukrywały się ubogie porty rybackie, dostępne jedynie z morza. Dzięki wspaniałej widokowo szosie łączącej Almerię z Malagą i Algeciras, stopniowo przekształcają się one w kąpieliska. Za MOTRIL, miasteczkiem wśród żyznej vegi u ujścia rzeki Guadalfeo (uprawia się tu trzcinę cukrową) droga mija port rybacki SALO­BRENA otoczony murami obronnymi, z zamkiem na wysokiej skale, dalej ALMUŃECAR o rzymskim rodowodzie, nowoczesny kurort NENIA na opadających ku morzu urwiskach Sierra de Almijara (jedno z nich nazywa się „Balkon Europy"). VELEZ MALAGA jest ośrodkiem uprawy winnic, z których otrzymuje się sławne wino malaga.
COSTA DEL SOL (Wybrzeże Słońca) — jest najcieplejszym regionem Hiszpanii. Średnia temperatura lipca wynosi tu 26,5°C, sierpnia 27,6°C, września 24,4°C, temperatura wody na głębokości 14 m wynosi w sierpniu 24,2°C i nigdy nie spada poniżej 15°C. Jednakże zabudowa turystyczna tego regionu jest często krytykowana; zwłaszcza Torremolinos ze swymi hotelami-wieżowcami jest przykładem ślepego zaułku, w jaki wpędziła budownictwo turystyczne pogoń za maksymalnym zyskiem.

Pozostałe artykuły:

Nasze Serwisy

  • www.Szwajcaria.biz.pl
  • www.Moja-Holandia.pl

Nasi Partnerzy